Lào ghi nhận vi rút bại liệt VDPV1, Bộ Y tế yêu cầu tiêm bù và siết giám sát liệt mềm cấp

Đăng ngày Ban biên tập quanlytiemchung.comChịu trách nhiệm nội dung: DS. Nguyễn Đăng Điệp

Lào ghi nhận vi rút bại liệt VDPV1, Bộ Y tế yêu cầu tiêm bù và siết giám sát liệt mềm cấp. Bài nêu cách sàng lọc, hỏi đáp và kiểm tồn kho.

Lào ghi nhận vi rút bại liệt VDPV1, Bộ Y tế yêu cầu tiêm bù và siết giám sát liệt mềm cấp

Lào đã ghi nhận vi rút bại liệt có nguồn gốc từ vắc xin (VDPV1). Theo các tài liệu của Bộ Y tế được báo chí dẫn lại, WHO đánh giá nguy cơ vi rút xâm nhập Việt Nam là rất cao, vì ca bệnh ở Lào chỉ cách tỉnh Quảng Trị khoảng 164 km. Đến nay các nguồn tôi đọc không nêu ca bại liệt nào được xác nhận tại Việt Nam. Dù vậy, phụ huynh đã bắt đầu hỏi, và phòng tiêm cần có câu trả lời thống nhất.

Nhân viên y tế cho trẻ uống vắc xin bại liệt bên hộp giữ lạnh
Nhân viên y tế cho trẻ uống vắc xin bại liệt bên hộp giữ lạnh

Bộ Y tế đã yêu cầu gì

Ngày 8/9/2026, báo Công Luận đưa tin về công văn của Bộ Y tế gửi các địa phương. Các điểm chính:

  • Giữ tỷ lệ tiêm vắc xin bại liệt cho trẻ dưới 1 tuổi từ 95% trở lên ở cấp xã.
  • Rà soát và tiêm bù cho trẻ bỏ lỡ mũi, theo hướng dẫn của Bộ.
  • Ưu tiên vùng biên giới, vùng dân tộc thiểu số, vùng sâu, nơi tỷ lệ tiêm thấp và nơi dân cư di biến động nhiều.
  • Các tỉnh giáp Lào tăng cường giám sát liệt mềm cấp và trao đổi thông tin dịch tễ với phía Lào.

Văn bản nền là Kế hoạch 447/KH-BYT ngày 18/3/2026 về giám sát và đáp ứng nguy cơ bùng phát bại liệt, theo bản đăng trên luatvietnam.vn. Theo tóm tắt tôi đọc, kế hoạch yêu cầu điều tra và lấy mẫu với trẻ dưới 15 tuổi có triệu chứng liệt mềm cấp tại bệnh viện, và cơ sở khám chữa bệnh báo ca liệt mềm cấp trong 48 giờ kể từ khi có chẩn đoán. Tôi chưa đọc toàn văn kế hoạch nên chưa khẳng định nghĩa vụ này áp dụng cho phòng tiêm. Hãy hỏi Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh của bạn.

Vì sao chuyện này đến với phòng tiêm tư nhân

Tiêm chủng mở rộng do trạm y tế thực hiện, nhưng nhiều gia đình đưa con đến phòng tiêm dịch vụ để tiêm các vắc xin phối hợp có thành phần bại liệt. Khi tin về Lào lan ra, lượng hỏi sẽ dồn vào quầy lễ tân trước tiên. Có ba tình huống bạn nên tính trước:

  1. Phụ huynh hỏi con đã đủ mũi bại liệt chưa. Bạn cần tra được lịch sử tiêm nhanh, kể cả mũi tiêm ở nơi khác.
  2. Trẻ bỏ lỡ mũi và muốn tiêm bù. Việc tiêm bù theo hướng dẫn của Bộ Y tế, bác sĩ sàng lọc quyết định, lễ tân không tư vấn thay.
  3. Có trẻ đến với biểu hiện yếu hoặc liệt chân tay đột ngột. Đây không phải ca để tiêm hay hẹn lại. Chuyển ngay đến cơ sở có khả năng chẩn đoán và báo cơ quan y tế.

Việc nên làm trong tuần này

  • In một trang hỏi đáp ngắn cho lễ tân: bại liệt là gì, lịch tiêm theo Thông tư 13/2026/TT-BYT, phòng tiêm không chẩn đoán, và số điện thoại đầu mối của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh.
  • Thêm vào phiếu sàng lọc câu hỏi về yếu liệt cấp tính ở trẻ dưới 15 tuổi. Nếu có, không tiêm, chuyển viện.
  • Rà danh sách trẻ trễ lịch bại liệt trong hồ sơ của bạn. Lọc theo tuổi và số mũi đã tiêm, rồi nhắn lịch hẹn theo nội dung do bác sĩ duyệt.
  • Kiểm tồn kho các vắc xin có thành phần bại liệt, ghi rõ lô và hạn dùng. Nếu bạn nhận vắc xin từ nhiều nhà phân phối, đặt mức tồn tối thiểu cho từng loại.
  • Thống nhất cách trả lời phụ huynh: nguồn tin là Bộ Y tế, chưa có ca xác nhận trong nước, lời khuyên là tiêm đủ mũi theo lịch.

Ở khâu rà trẻ trễ lịch và theo dõi tồn kho nhiều điểm, phần mềm giúp được nhiều. Ví dụ quanlytiemchung.com lưu lịch sử mũi tiêm của từng khách, nên việc lọc danh sách trẻ cần nhắc mũi không phải làm bằng tay. Bạn tự kiểm tra tính năng đó với dữ liệu của mình trước khi dựa vào.

Chuẩn bị cho khách hỏi về nguồn cung

Cùng tuần này, Bộ Y tế làm việc với Sanofi về vắc xin IPV tài trợ cho chương trình tiêm chủng mở rộng. Chi tiết ở bài Bộ Y tế và Sanofi bàn gấp vắc xin IPV. Nguồn tài trợ này dành cho chương trình quốc gia. Vắc xin phòng tiêm bán ra có đường cung ứng riêng, vì vậy khi khách hỏi "có bị thiếu không", hãy trả lời bằng tồn kho thực tế của bạn.

Cần nhớ

  • Nguồn: Bộ Y tế, WHO. Không dùng tin nhắn lan truyền trên mạng xã hội làm căn cứ.
  • Phòng tiêm không đưa ra chẩn đoán, chỉ sàng lọc, chuyển tuyến và báo.
  • Bài này không phải lời khuyên y khoa.

Xem thêm: Thông tư 13/2026/TT-BYT về hoạt động tiêm chủng và bài về sàng lọc trước tiêm theo QĐ 3160/QĐ-BYT.


Ảnh bìa: SGGP Online, CC BY 3.0, Wikimedia Commons. Ảnh trong bài: CDC Global, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Bài viết là thông tin tham khảo, soạn theo Chính sách biên tập. Phát hiện thông tin sai, xin báo cho chúng tôi qua trang Liên hệ.