Tay chân miệng tăng ở TP.HCM, vắc xin EV71 lần đầu có mặt tại Việt Nam

Đăng ngày Ban biên tập quanlytiemchung.comChịu trách nhiệm nội dung: DS. Nguyễn Đăng Điệp

Tay chân miệng tăng ở TP.HCM và vắc xin EV71 vừa có mặt tại Việt Nam. Bài nêu cách trả lời khách, sàng lọc và vệ sinh phòng chờ.

Tay chân miệng tăng ở TP.HCM, vắc xin EV71 lần đầu có mặt tại Việt Nam

Tay chân miệng đang lên trở lại đúng vào mùa trẻ đi học, và lần đầu tiên Việt Nam có vắc xin phòng bệnh do EV71. Với chủ phòng tiêm chủng, hai tin này gộp lại thành một việc cụ thể: tuần này sẽ có phụ huynh gọi hỏi, và lễ tân cần một câu trả lời thống nhất.

Điều dưỡng cầm bơm tiêm giải thích cho một em nhỏ
Điều dưỡng cầm bơm tiêm giải thích cho một em nhỏ

Số liệu mới nhất

Ngày 24/8/2026, Bộ Y tế cảnh báo bệnh tay chân miệng đang tăng. Theo VOH dẫn thông tin của Bộ Y tế, hơn 8 tháng đầu năm cả nước có gần 100.000 ca, gấp 2,5 lần cùng kỳ 2025. Bốn tuần trước thời điểm đó, mỗi tuần ghi nhận trên 3.000 ca, tập trung ở các thành phố lớn và khu vực miền Nam. Bệnh thường tăng vào tháng 9 và tháng 10 khi trẻ trở lại trường.

Tại TPHCM, theo bản tin ngày 9/10/2026 dẫn số liệu của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố (HCDC), tuần 40 (28/9 đến 4/10) có 1.673 ca tay chân miệng, tăng 47,8% so với trung bình bốn tuần trước. Lũy kế từ đầu năm là 38.463 ca. Sốt xuất huyết cùng kỳ có 1.505 ca, giảm nhẹ 2,3% nhưng vẫn ở mức cao.

Vắc xin EV71 vừa xuất hiện

Ngày 25/9/2026, VOV và Báo Nhân Dân đưa tin vắc xin phòng tay chân miệng do EV71 bắt đầu được tiêm tại Việt Nam. Các bài báo nêu những điểm sau:

  • Đối tượng là trẻ từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi, lịch tiêm 2 đến 3 mũi tùy độ tuổi bắt đầu tiêm.
  • Đơn vị cung ứng là Substipharm Biologics (Thụy Sĩ), tiêm tại gần 300 trung tâm thuộc Hệ thống Tiêm chủng VNVC.
  • Hiệu lực bảo vệ 96,8% với bệnh tay chân miệng do EV71, theo dữ liệu được công bố. Hai bài đều không nêu rõ nguồn công bố, nên con số này nên coi là thông tin từ phía nhà cung ứng.
  • Vắc xin đã qua thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III tại Việt Nam. Hai bài không nêu số giấy phép của Bộ Y tế.

Cả hai nguồn đều nhắc một giới hạn: vắc xin chủ yếu nhắm vào EV71, trong khi bệnh có thể do nhiều loại enterovirus khác gây ra, nên trẻ đã tiêm vẫn có thể mắc tay chân miệng do tác nhân khác. Bệnh hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

Theo các nguồn trên, hiện vắc xin được giới thiệu qua hệ thống VNVC. Chưa có thông tin cho biết các cơ sở khác sẽ có hàng khi nào. Phòng tiêm của bạn không nên hứa ngày có vắc xin khi chưa có xác nhận từ nhà cung cấp.

Điều này chạm đến phòng tiêm ở đâu

Bạn có thể không bán vắc xin này, nhưng khách vẫn hỏi. Có ba chỗ đáng chuẩn bị.

Thứ nhất là quầy tiếp đón. Phụ huynh sẽ hỏi "bên mình có tiêm tay chân miệng không". Nhân viên cần một câu trả lời ngắn, đúng sự thật: vắc xin phòng EV71 mới triển khai, hiện được giới thiệu tại một hệ thống khác, cơ sở sẽ thông báo nếu có hàng. Đừng bình luận về hiệu quả hay so sánh với nơi khác.

Thứ hai là sàng lọc trước tiêm. Đây là mùa trẻ nhỏ đến phòng tiêm với sốt, loét miệng hoặc nổi bóng nước ở tay, chân. Trẻ có dấu hiệu nghi tay chân miệng không nên ngồi chung phòng chờ với các bé đến tiêm khỏe mạnh. Quy trình khám sàng lọc theo Quyết định 3160/QĐ-BYT và hướng dẫn của bác sĩ phụ trách vẫn là căn cứ để hoãn tiêm. Bộ Y tế khuyến cáo đưa trẻ đi khám khi sốt, loét miệng, nổi phỏng nước. Trẻ sốt cao khó hạ, giật mình nhiều, run tay chân, nôn nhiều hoặc thở bất thường cần đến cơ sở y tế ngay.

Thứ ba là vệ sinh phòng chờ. Bộ Y tế nhấn mạnh vệ sinh tay, đồ chơi, bàn ghế và các bề mặt trẻ hay chạm. Khu vui chơi trẻ em trong phòng tiêm là nơi dễ bị bỏ sót.

Checklist cho tuần này

  1. Soạn một đoạn trả lời có sẵn về vắc xin tay chân miệng EV71 và treo ở quầy lễ tân. Chỉ nêu những gì nguồn đã đăng, không hứa hẹn.
  2. Nhắc nhân viên hỏi triệu chứng của trẻ ngay lúc tiếp đón: sốt, loét miệng, nổi bóng nước.
  3. Có chỗ chờ riêng cho trẻ nghi bệnh truyền nhiễm, và hướng dẫn phụ huynh đến cơ sở khám khi cần.
  4. Lau bề mặt, đồ chơi theo lịch trong ngày. Ghi lại giờ làm vệ sinh.
  5. Theo dõi thông báo của Sở Y tế và Trung tâm Kiểm soát bệnh tật địa phương. Cập nhật câu trả lời khi có thông tin mới về nguồn cung vắc xin.
  6. Nếu phòng tiêm của bạn mở thêm dịch vụ vắc xin mới, kiểm tra điều kiện bảo quản và hạn dùng của lô trước khi nhận, như với mọi vắc xin khác. Xem thêm bài về quản lý kho vắc xin mùa cúm.

Về phần mềm

Khi khách đăng ký hàng loạt cho một vắc xin mới, phòng tiêm hay lúng túng ở chỗ lịch hẹn và tồn kho. Một phần mềm quản lý tiêm chủng như quanlytiemchung.com giúp ghi lịch hẹn, lô và hạn dùng ở một nơi. Công cụ chỉ hỗ trợ quản lý, còn quyết định chuyên môn vẫn thuộc về bác sĩ của bạn.

Bài viết là thông tin cho người quản lý phòng tiêm, không phải lời khuyên y khoa.

Nguồn


Ảnh bìa: 1006will, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons. Ảnh trong bài: nenad53, CC BY 2.0, Flickr

Bài viết là thông tin tham khảo, soạn theo Chính sách biên tập. Phát hiện thông tin sai, xin báo cho chúng tôi qua trang Liên hệ.