Bộ Y tế đề nghị các địa phương xử lý hàng giả trong lĩnh vực y tế

Đăng ngày Ban biên tập quanlytiemchung.comChịu trách nhiệm nội dung: DS. Nguyễn Đăng Điệp

Bộ Y tế đề nghị các địa phương xử lý hàng giả trong lĩnh vực y tế. Bài nêu cách kiểm nguồn gốc vắc xin, vật tư, quảng cáo và bản quyền phần mềm.

Bộ Y tế đề nghị các địa phương xử lý hàng giả trong lĩnh vực y tế

Ngày 20/10/2026, Bộ Y tế gửi công văn tới UBND các tỉnh, thành phố đề nghị quyết liệt xử lý hàng giả trong lĩnh vực y tế, theo Báo Sức khỏe & Đời sống. Công văn do Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên ký. Bài báo không nêu số hiệu và ngày ký, nên chúng tôi chưa dẫn số công văn. Công văn đề nghị địa phương lập kế hoạch và tổ chức các đợt kiểm tra cao điểm, nên phòng tiêm chủng nên chuẩn bị sẵn hồ sơ.

Quầy thuốc có nhân viên và quầy thu tiền
Quầy thuốc có nhân viên và quầy thu tiền

Nội dung chính của công văn

Theo báo, Bộ Y tế đề nghị các địa phương:

  • Rà soát tuyến, địa bàn, kho hàng, trung tâm phân phối, cơ sở sản xuất, kinh doanh, tài khoản thương mại điện tử và hộ kinh doanh có dấu hiệu vi phạm, rồi lập kế hoạch và tổ chức các đợt cao điểm kiểm tra.
  • Tập trung vào các hành vi như sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ sản phẩm y tế giả, kém chất lượng, nhập lậu hoặc không rõ nguồn gốc; bán thuốc kê đơn không đúng quy định; giả mạo nhãn hiệu, bao bì, tem nhãn, xuất xứ; quảng cáo sai sự thật về sản phẩm y tế.
  • Xử lý hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ trên thương mại điện tử, mạng xã hội và tại cơ sở kinh doanh sản phẩm y tế, kể cả việc sao chép trái phép phần mềm, dữ liệu, tài liệu có bản quyền tại cơ sở y tế, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp y tế.
  • Sở Y tế phối hợp với Công an, Quản lý thị trường, Hải quan, Thuế, Bộ đội Biên phòng, Thanh tra và chính quyền cấp xã.
  • Đẩy nhanh việc kết nối, chia sẻ dữ liệu truy xuất nguồn gốc sản phẩm y tế; khuyến khích dùng mã định danh, tem điện tử, mã QR.
  • Cảnh báo công khai sản phẩm không được phép lưu hành và cơ sở vi phạm hoặc không được phép hoạt động.

Công văn căn cứ vào nhiều văn bản, trong đó có Chỉ thị 13/CT-TTg ngày 17/5/2025, Nghị quyết 397/NQ-CP ngày 05/12/2025, Công điện 38/CĐ-TTg ngày 05/5/2026 và Kế hoạch 734/KH-BYT ngày 29/4/2026 của Bộ Y tế. Bài báo không nêu chỉ tiêu cụ thể hay thời hạn hoàn thành, và không đề cập riêng đến vắc xin.

Phòng tiêm chủng bị ảnh hưởng ở đâu

Phòng tiêm không sản xuất hàng, nhưng có ba chỗ dễ bị hỏi khi đoàn kiểm tra đến.

Thứ nhất là nguồn gốc sản phẩm y tế đang dùng: vắc xin, bơm kim tiêm, dung dịch sát khuẩn, thuốc cấp cứu, vật tư tiêu hao. Đoàn có thể yêu cầu xem hóa đơn, phiếu nhập, nhãn, số lô, hạn dùng. Sản phẩm thiếu giấy tờ nhập là rủi ro lớn nhất.

Thứ hai là quảng cáo. Công văn nhắm cả quảng cáo sai sự thật về sản phẩm y tế. Bài đăng trên fanpage, bảng giá, lời tư vấn về hiệu quả vắc xin cần bám tài liệu chính thức, không hứa kết quả.

Thứ ba là phần mềm và dữ liệu. Công văn nhắc đến việc sao chép trái phép phần mềm, dữ liệu có bản quyền tại cơ sở y tế. Máy tính ở quầy lễ tân, phòng khám dùng bản crack hay tài khoản mượn có thể thành điểm yếu.

Checklist rà soát trong tuần

  1. Lập danh sách nhà cung cấp vắc xin và vật tư, đối chiếu hóa đơn với phiếu nhập kho của 3 tháng gần nhất.
  2. Kiểm tra từng lô đang có: nhãn đúng, số lô và hạn dùng khớp phiếu nhập, bảo quản đúng điều kiện.
  3. Loại ra khỏi tủ và ghi nhận riêng mọi sản phẩm không rõ nguồn gốc hoặc thiếu chứng từ; không dùng cho khách.
  4. Rà soát nội dung quảng cáo, bài đăng, tờ rơi, tin nhắn mẫu: bỏ câu cam kết hiệu quả tuyệt đối, ghi đúng tên vắc xin và chỉ định.
  5. Kiểm tra bản quyền phần mềm đang dùng ở mọi điểm, kể cả hệ điều hành và phần mềm văn phòng.
  6. Chuẩn bị một thư mục (giấy hoặc điện tử) chứa chứng từ nhập hàng, giấy phép, hợp đồng nhà cung cấp, để đưa ra ngay khi được yêu cầu.
  7. Hướng dẫn nhân viên: khi đoàn kiểm tra đến, ai tiếp đón, ai lấy hồ sơ.

Vai trò của sổ kho và truy xuất

Công văn nhấn mạnh truy xuất nguồn gốc. Với phòng tiêm, truy xuất bắt đầu từ sổ kho ghi nhận từng lô khi nhập, mỗi mũi tiêm dùng lô nào, tồn bao nhiêu. Nếu sổ kho nằm rải rác trong nhiều file bảng tính, rất khó chứng minh nguồn gốc khi bị hỏi. Phần mềm quản lý tiêm chủng quanlytiemchung.com ghi lô, hạn dùng và đơn vị ở thời điểm nhập và xuất, nên việc tra lại một lô trong vài giây khả thi hơn nhiều so với lục phiếu giấy.

Về mức xử phạt, bạn xem thêm bài Nghị định 90/2026/NĐ-CP về mức phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế. Về quy định chuyên ngành tiêm chủng, xem Thông tư 13/2026/TT-BYT.

Việc cần theo dõi

Chưa có số hiệu công văn trong bài báo, nên chủ phòng nên hỏi Sở Y tế địa phương xem có kế hoạch kiểm tra cụ thể nào và cần chuẩn bị hồ sơ gì.

Bài mang tính tham khảo, không thay thế văn bản gốc.


Ảnh bìa: Dvermeirre, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons. Ảnh trong bài: Félix An, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Bài viết là thông tin tham khảo, soạn theo Chính sách biên tập. Phát hiện thông tin sai, xin báo cho chúng tôi qua trang Liên hệ.