Thanh niên 23 tuổi không bệnh nền sốc sốt xuất huyết, phải dùng ECMO

Đăng ngày Ban biên tập quanlytiemchung.comChịu trách nhiệm nội dung: DS. Nguyễn Đăng Điệp

Ca sốc sốt xuất huyết ở thanh niên 23 tuổi không bệnh nền phải dùng ECMO. Bài nêu cách sàng lọc khách sốt, trả lời và ghi hồ sơ.

Thanh niên 23 tuổi không bệnh nền sốc sốt xuất huyết, phải dùng ECMO

Ngày 26/10/2026, Báo Sức khỏe & Đời sống đăng ca một thanh niên 23 tuổi, không có bệnh nền, suýt tử vong vì sốc sốt xuất huyết. Với người làm phòng tiêm chủng, ca này đáng đọc vì nó cho thấy khách của mình có thể đang sốt ở nhà, tự mua thuốc và ghé phòng tiêm trước khi nhập viện.

Nhân viên y tế phòng chống sốt xuất huyết tại cộng đồng
Nhân viên y tế phòng chống sốt xuất huyết tại cộng đồng

Chuyện gì đã xảy ra

Theo Báo Sức khỏe & Đời sống, bệnh nhân là nam thanh niên 23 tuổi ở Tuyên Quang. Anh sốt cao 5 ngày, đau tức bụng, rối loạn tiêu hóa và tự mua thuốc điều trị tại nhà nhưng không đỡ.

Tuyến dưới chẩn đoán sốt xuất huyết, sau đó bệnh nặng thêm: tụt huyết áp, suy hô hấp, phải đặt nội khí quản rồi chuyển lên Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Khi vào khoa Hồi sức tích cực, bệnh nhân thở máy với FiO2 100% nhưng SpO2 chỉ đạt 80%, huyết áp phụ thuộc thuốc vận mạch. Chẩn đoán cuối cùng là sốc sốt xuất huyết Dengue, hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS) và suy đa tạng.

Các bác sĩ phối hợp ECMO thể VV, thở máy, lọc máu liên tục và thuốc vận mạch. Sau 13 ngày điều trị tích cực, bệnh nhân cai được ECMO, rút nội khí quản, tỉnh táo và dự kiến xuất viện.

Lời khuyên của bác sĩ trong bài

Bài báo ghi lại một số khuyến cáo mà phòng tiêm có thể dùng lại khi nói chuyện với khách:

  • Đừng chủ quan với sốt xuất huyết, kể cả người trẻ và người không có bệnh nền.
  • Giai đoạn nguy hiểm thường rơi vào ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh, có khi bệnh nhân đã giảm sốt hoặc hết sốt.
  • Đau bụng nhiều, nôn, mệt, lừ đừ hoặc chảy máu là dấu hiệu cần đến cơ sở y tế ngay.
  • Không tự truyền dịch tại nhà.
  • Không dùng aspirin hoặc ibuprofen để hạ sốt hay giảm đau vì có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết nặng.

Đây là thông tin của báo, trích từ bác sĩ điều trị. Phòng tiêm không chẩn đoán và không kê đơn, nên cách làm đúng là chuyển khách đến cơ sở khám bệnh.

Điều này đụng gì tới phòng tiêm

Khách sốt thường nghĩ "chắc cảm thôi" và vẫn đến tiêm cho kịp lịch. Nhân viên tiếp đón là người đầu tiên gặp họ. Một phòng tiêm có quy trình rõ sẽ tránh được hai rủi ro: tiêm cho người đang bệnh cấp tính và để một người đang diễn tiến nặng ngồi chờ ở sảnh.

Một vài việc nên làm trong tuần này.

  1. Kiểm tra lại câu hỏi sàng lọc ở quầy tiếp đón. Hỏi nhiệt độ, hỏi có sốt trong 7 ngày gần đây không, có đau bụng, nôn, mệt lả hay chảy máu răng, chảy máu cam không.
  2. Chuẩn bị sẵn câu trả lời cho khách có sốt: hôm nay chưa tiêm, đề nghị đi khám, hẹn lại khi được bác sĩ cho phép. Viết thành một đoạn ngắn để mọi nhân viên nói giống nhau.
  3. Dặn nhân viên không khuyên khách uống thuốc hạ sốt cụ thể. Nếu khách hỏi, trả lời rằng cần bác sĩ khám.
  4. Có chỗ ngồi tách riêng cho khách sốt, tránh để họ ngồi lẫn với trẻ nhỏ và phụ nữ có thai.
  5. Phát tờ hướng dẫn phòng muỗi ở phòng chờ: đậy kín dụng cụ chứa nước, diệt lăng quăng, ngủ mùng.

Theo bài báo, nhóm bị nặng có cả người trẻ khỏe mạnh, nên đừng chỉ đặt cảnh báo riêng cho trẻ em hay người già.

Chuyện lịch hẹn và tồn kho

Khi khách sốt bị hoãn tiêm, lịch hẹn của họ lùi lại và số liều đã chuẩn bị cho buổi đó có thể thừa. Với vắc xin mở lọ, liều thừa là hao hụt thật. Phòng tiêm nhiều điểm nên nhìn lịch hẹn theo từng điểm, nhắc khách đổi lịch sớm và giữ số liều dự phòng ở mức hợp lý. Nếu bạn đang tìm phần mềm quản lý phòng tiêm chủng để theo dõi lịch hẹn và kho theo từng điểm, đây là loại tình huống nên thử trên dữ liệu thật của mình trước khi quyết định.

Bài về mùa cao điểm trước đó của chúng tôi có thêm gợi ý chia ca khi lượng khách thay đổi: Lượng khách tiêm tăng gấp 8 lần: phòng tiêm xoay xở ra sao. Bài về sốt xuất huyết ở Hải Phòng nói kỹ hơn về cách sàng lọc ở quầy.

Việc cần ghi lại

Mỗi lần từ chối hoặc hoãn tiêm vì khách sốt, phòng tiêm nên ghi ngắn gọn vào hồ sơ: ngày, lý do, hướng dẫn đã đưa. Không cần ghi chẩn đoán. Hồ sơ này bảo vệ phòng tiêm khi có khiếu nại, và thông tin sức khỏe của khách vẫn phải được giữ theo quy định về dữ liệu cá nhân. Chi tiết xem Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15.

Nguồn

Bài chỉ tổng hợp thông tin đã đăng, không thay cho tư vấn y khoa. Khách có dấu hiệu bệnh cần được bác sĩ thăm khám.


Ảnh bìa: John Ragai, CC BY 2.0, Wikimedia Commons. Ảnh trong bài: Department of Foreign Affairs and Trade, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Bài viết là thông tin tham khảo, soạn theo Chính sách biên tập. Phát hiện thông tin sai, xin báo cho chúng tôi qua trang Liên hệ.