Không dùng thuốc kháng vi rút cho mọi ca cúm A, B, theo Thanh Niên 04/11

Đăng ngày Ban biên tập quanlytiemchung.comChịu trách nhiệm nội dung: DS. Nguyễn Đăng Điệp

Thanh Niên 04/11: không dùng thuốc kháng vi rút cho mọi ca cúm A, B. Bài nêu kịch bản trả lời, sàng lọc người có triệu chứng và kiểm kê vắc xin cúm.

Không dùng thuốc kháng vi rút cho mọi ca cúm A, B, theo Thanh Niên 04/11

Báo Thanh Niên ngày 04/11/2026 đăng bài "Không dùng thuốc kháng vi rút cho tất cả ca bệnh cúm A, B", trích lời Bệnh viện Nhi Hà Nội và TS-BS Đỗ Thiện Hải, Phó giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Trung ương. Thông điệp chính: thuốc kháng vi rút không bắt buộc cho mọi ca cúm, chỉ dùng theo đơn bác sĩ. Với chủ phòng tiêm chủng, mùa cúm cũng là mùa điện thoại đổ chuông hỏi đủ thứ, và nhân viên tư vấn rất dễ nói quá phạm vi của mình.

Hộp chia thuốc theo ngày và các viên thuốc để cạnh ống nghe
Hộp chia thuốc theo ngày và các viên thuốc để cạnh ống nghe

Bài báo nói gì

Theo Thanh Niên, các điểm sau được nêu:

  • Thuốc kháng vi rút không diệt được vi rút. Nó chỉ hạn chế vi rút nhân lên, và không thay thế các biện pháp phòng bệnh.
  • Tác dụng phụ thường gặp là đau đầu, buồn nôn, nôn, mệt, đau bụng, hay xuất hiện trong 2 ngày đầu. Hiếm hơn là dị ứng, nổi mẩn đỏ.
  • Chỉ dùng khi bác sĩ chỉ định và đừng tự mua cho trẻ uống. Có phản ứng bất thường thì ngừng thuốc và đến cơ sở y tế.
  • Một số thuốc không khuyến cáo cho phụ nữ mang thai, phụ nữ cho con bú hoặc trẻ dưới 1 tuổi, các trường hợp này cần báo bác sĩ sớm.
  • Theo TS-BS Đỗ Thiện Hải, thuốc nên dùng khi có nguy cơ diễn biến nặng, hoặc khi trẻ có phản ứng viêm quá mức, ví dụ sốt cao liên tục, mệt, ăn kém kèm xét nghiệm cho thấy viêm tăng.

Bài không đưa số liệu thống kê và không nhắc đến vắc xin cúm. Phần liên hệ với phòng tiêm dưới đây là cách đọc của chúng tôi, không phải ý kiến của các bác sĩ được trích.

Vì sao chủ phòng tiêm nên quan tâm

Phòng tiêm chủng không kê đơn thuốc kháng vi rút cho người bệnh cúm. Nhưng phụ huynh và người lớn gọi đến phòng tiêm thường hỏi cả hai chuyện cùng lúc: "con sốt, mua thuốc gì" và "tiêm cúm có kịp không". Nếu nhân viên trả lời tùy hứng, phòng có thể vướng hai rủi ro:

  1. Tư vấn thuốc điều trị khi không có chỉ định, người nghe làm theo rồi có phản ứng.
  2. Hẹn tiêm cho người đang sốt cao, mệt nhiều mà chưa được sàng lọc đúng quy trình.

Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15 quy định phạm vi hành nghề theo từng chức danh, xem lại bài tóm tắt Luật Khám bệnh, chữa bệnh khi bạn soạn kịch bản trả lời.

Kịch bản trả lời cho lễ tân và điều dưỡng

Gợi ý đưa vào sổ tay nội bộ, bác sĩ phụ trách phòng nên duyệt lại:

  1. Hỏi người gọi đang cần gì. Nếu là hỏi lịch tiêm cúm, tư vấn lịch. Nếu là hỏi thuốc điều trị, nói rõ phòng không tư vấn thuốc điều trị qua điện thoại và hướng người gọi đến bác sĩ khám.
  2. Không nêu tên thuốc, liều lượng. Dù người gọi nài nỉ, câu trả lời chuẩn: "Thuốc chỉ dùng theo đơn bác sĩ sau khi khám".
  3. Nhắc dấu hiệu cần đi khám ngay theo bài báo: sốt cao liên tục, mệt nhiều, ăn kém, trẻ nhỏ dưới 1 tuổi, phụ nữ mang thai hoặc cho con bú. Nhân viên nên đọc đúng nội dung được duyệt, không tự suy diễn.
  4. Ghi lại cuộc gọi (thời gian, nội dung hỏi, hướng dẫn đã đưa), không ghi tên, số điện thoại nếu không cần. Dữ liệu cá nhân và sức khỏe của khách vẫn phải theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15.

Sàng lọc trước tiêm khi khách đang có triệu chứng cúm

Người sốt, ho, mệt trong ngày đến tiêm thì cần được khám sàng lọc trước tiêm theo quy trình của phòng. Chi tiết về khám sàng lọc xem Quyết định 3160/QĐ-BYT. Phòng nên có sẵn:

  • Nhiệt kế sạch, hoạt động tốt tại bàn sàng lọc.
  • Bảng câu hỏi triệu chứng hô hấp, sốt trong 24 đến 48 giờ.
  • Quy ước ai quyết định hoãn tiêm (bác sĩ), và cách báo lại khách bằng lời, không đổ lỗi cho khách.
  • Chỗ ngồi cách ly tạm thời cho người đang ho nhiều, tránh để ngồi chung với trẻ nhỏ.

Chuẩn bị mùa cúm trong kho vắc xin

Khi tin về cúm xuất hiện nhiều, lượng khách hỏi tiêm cúm thường tăng. Bạn có thể làm ngay ba việc:

  1. Kiểm kê vắc xin cúm theo lô và hạn dùng, ghi rõ số liều còn dùng được trong 30 ngày tới.
  2. Kiểm tra nhiệt độ bảo quản và nhật ký nhiệt độ hai lần mỗi ngày theo quy định bảo quản; xem lại Thông tư 36/2018/TT-BYT.
  3. Tính ngưỡng đặt hàng bổ sung. Nếu bạn dùng phần mềm quản lý kho vắc xin, hãy xem báo cáo xuất nhập theo tuần để biết tốc độ tiêu thụ thực tế thay vì ước chừng. Phần mềm quản lý phòng tiêm chủng như quanlytiemchung.com có thể hỗ trợ theo dõi tồn kho theo lô, nhưng quyết định đặt hàng vẫn là của chủ phòng.

Cúm từng gây biến chứng nặng ở trẻ nhỏ, xem lại tin cúm A nặng viêm cơ tim và cúm mùa biến chứng nặng để cập nhật tài liệu tập huấn.

Việc nên làm trong tuần này

  1. Họp 15 phút với lễ tân, điều dưỡng, thống nhất câu trả lời khi khách hỏi thuốc điều trị cúm.
  2. In bảng "dấu hiệu cần đi khám ngay" đặt ở quầy tiếp đón và gửi vào nhóm Zalo của phòng, nội dung đã được bác sĩ duyệt.
  3. Kiểm kê vắc xin cúm và vật tư sàng lọc.
  4. Cập nhật mẫu tin nhắn nhắc lịch tiêm để không ghi lời khuyên về thuốc.

Bài này chỉ cung cấp thông tin tham khảo cho chủ phòng tiêm, không phải lời khuyên y khoa và không thay thế ý kiến bác sĩ.

Nguồn


Ảnh bìa: Alabama Extension, CC0, Wikimedia Commons. Ảnh trong bài: Stevepb, CC0, Wikimedia Commons

Bài viết là thông tin tham khảo, soạn theo Chính sách biên tập. Phát hiện thông tin sai, xin báo cho chúng tôi qua trang Liên hệ.