Thanh Niên điều tra cơ sở ở Hà Nội giới thiệu máy trị liệu vượt công dụng đã công bố
Đăng ngày Ban biên tập quanlytiemchung.comChịu trách nhiệm nội dung: DS. Nguyễn Đăng Điệp
Thanh Niên điều tra một cơ sở giới thiệu máy trị liệu vượt công dụng đã công bố. Bài nêu cách rà nội dung tư vấn, truyền thông và hồ sơ thiết bị.
Báo Thanh Niên ngày 29/10 đăng điều tra về một cơ sở ở Hà Nội giới thiệu máy trị liệu điện trường. Theo bài báo, nhà sản xuất Nhật Bản chỉ công bố công dụng với bốn triệu chứng thông thường (đau đầu, cứng vai, mất ngủ, táo bón mạn tính), nhưng nhân viên bán hàng lại giới thiệu máy có thể hỗ trợ tăng huyết áp, tiểu đường, mỡ máu và phòng đột quỵ. Phóng viên còn ghi nhận có người được hướng dẫn rằng nếu thấy khỏe thì có thể giảm hoặc ngừng thuốc. Bài viết này chưa kết luận cơ sở đó vi phạm gì, vì cơ quan chức năng chưa công bố kết quả kiểm tra. Điều đáng đọc với chủ phòng tiêm là ranh giới pháp lý mà bài báo mô tả, vì phòng tiêm cũng có quầy tư vấn, fanpage và tờ rơi.
Chuyện gì xảy ra
Theo bài báo gốc, hai dòng máy được công bố thuộc loại B theo cơ chế công bố tiêu chuẩn áp dụng trước khi lưu hành. Cơ sở bán hàng viện dẫn giấy tờ lưu hành và chứng nhận để tạo niềm tin, nhưng chưa đưa ra nghiên cứu lâm sàng cho công dụng phòng đột quỵ. Nhân viên cũng nói trung tâm không có bác sĩ và không khám chữa bệnh, song việc tư vấn chương trình sử dụng lại dựa trên bệnh án và tình trạng sức khỏe khách cung cấp.
Ông Nguyễn Tử Hiếu, Phó cục trưởng Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế, được trích lời rằng trường hợp cần thiết sẽ hậu kiểm để xác định công dụng giới thiệu có phù hợp hồ sơ công bố hay không.
Những quy định bài báo nhắc đến
Bài báo dẫn Nghị định 98/2021/NĐ-CP về quản lý trang thiết bị y tế. Điều 61 nghị định này yêu cầu thông tin về thiết bị phải đầy đủ, khách quan, chính xác, trung thực, dễ hiểu và không gây hiểu nhầm. Người cung cấp thông tin chịu trách nhiệm về thông tin mình đưa ra. Bài báo cũng cho biết từ 15/2/2026, Nghị định 342/2025/NĐ-CP sửa đổi quy định về quảng cáo thiết bị y tế theo hướng thực hiện theo pháp luật quảng cáo.
Ý chính cần nhớ: giấy tờ cho phép lưu hành là một việc, bằng chứng thiết bị chữa được bệnh nào đó là việc khác. Chúng tôi đã tóm tắt riêng văn bản này trong bài Nghị định 98/2021/NĐ-CP về thiết bị y tế, phòng tiêm cần biết.
Phòng tiêm liên quan ở đâu
Phòng tiêm chủng ít bán máy trị liệu. Nhưng cùng một logic áp dụng cho những thứ bạn đang làm hằng ngày.
Thứ nhất là thiết bị bạn dùng và giới thiệu cho khách: nhiệt kế, máy đo huyết áp, máy đo SpO2, tủ lạnh bảo quản vắc xin. Khi bán hoặc cho thuê lại, nội dung giới thiệu phải khớp với hồ sơ công bố của sản phẩm.
Thứ hai là lời tư vấn. Một nhân viên lễ tân nói "tiêm gói này thì không lo đột quỵ, cúm" là đang nói vượt phạm vi. Vắc xin có chỉ định, lịch tiêm và chống chỉ định riêng, và chỉ bác sĩ mới kết luận được cho từng người.
Thứ ba là truyền thông. Bài đăng, banner, video ngắn đều là quảng cáo theo nghĩa pháp lý. Chúng tôi từng viết về một vụ bị phạt vì nội dung dễ nhầm với thuốc trong bài phạt quảng cáo nhầm là thuốc.
Checklist rà soát trong tuần
- Lập danh sách mọi nội dung đang công khai: website, fanpage, Zalo OA, tờ rơi, bảng giá, banner trong phòng.
- Với mỗi nội dung nhắc đến công dụng, đối chiếu từng câu với tờ hướng dẫn sử dụng của vắc xin hoặc hồ sơ công bố của thiết bị. Câu nào không tìm được căn cứ thì gỡ.
- Gỡ các cụm "tuyệt đối an toàn", "không tác dụng phụ", "cam kết hiệu quả", "phòng được mọi loại" và mọi lời hứa tương tự.
- Soạn một bảng trả lời mẫu cho lễ tân với 10 câu hỏi thường gặp. Trường hợp nào cần bác sĩ thì ghi rõ "chuyển bác sĩ".
- Không khuyên khách giảm hoặc ngừng thuốc đang dùng. Việc đó thuộc phạm vi khám chữa bệnh của bác sĩ điều trị.
- Lưu hồ sơ nguồn của từng thiết bị bạn mua: nhà cung cấp, số lưu hành hoặc số công bố, hóa đơn, tài liệu hướng dẫn.
- Chỉ định một người duyệt mọi bài đăng quảng bá trước khi đăng, và lưu bản đã duyệt cùng ngày đăng.
Bài học vận hành
Bài báo cho thấy cơ quan quản lý và người tiêu dùng đều bắt đầu nhìn vào khoảng cách giữa hồ sơ và lời nói ở điểm bán. Với phòng tiêm, khoảng cách này thường nằm ở khâu truyền thông chứ ít khi ở chuyên môn. Nếu bảng giá, nội dung tư vấn và bản gốc của nhà sản xuất nằm ở ba nơi khác nhau thì rất dễ lệch. Gom chúng về một chỗ, ví dụ danh mục dịch vụ và vắc xin trong phần mềm quản lý phòng tiêm chủng hoặc ít nhất một bảng tính được một người phụ trách, giúp bạn trả lời nhanh khi có đoàn kiểm tra hay khi khách khiếu nại.
Một lưu ý về nguồn: các điều khoản của Nghị định 98/2021/NĐ-CP đã được sửa đổi nhiều lần, nên khi cần áp dụng cho trường hợp cụ thể, hãy đối chiếu bản hợp nhất mới nhất hoặc hỏi thẩm quyền ở Sở Y tế.
Nguồn
- Thanh Niên, 29/10/2026: Thiết bị y tế gia đình, ai bảo vệ người tiêu dùng trước quảng cáo
- Điều 61 Nghị định 98/2021/NĐ-CP trên hethongphapluat.com
Ảnh bìa: Shixart1985, CC BY 2.0, Wikimedia Commons. Ảnh trong bài: Shixart1985, CC BY 2.0, Wikimedia Commons
Bài viết là thông tin tham khảo, soạn theo Chính sách biên tập. Phát hiện thông tin sai, xin báo cho chúng tôi qua trang Liên hệ.
