Luật 88/2015/QH13
Luật Kế toán 88/2015/QH13: chứng từ, kiểm kê kho vắc xin, lưu trữ 5 và 10 năm
Đăng ngày Ban biên tập quanlytiemchung.comChịu trách nhiệm nội dung: DS. Nguyễn Đăng Điệp
- Số hiệu
- 88/2015/QH13
- Loại văn bản
- Luật
- Cơ quan ban hành
- Quốc hội
- Ngày ban hành
- 20/11/2015
- Ngày hiệu lực
- 01/01/2017
- Tình trạng
- Còn hiệu lực
Luật Kế toán 88/2015/QH13 (hiệu lực 01/01/2017): chứng từ, sổ kế toán, kiểm kê kho vắc xin, thời hạn lưu trữ 5 và 10 năm. Checklist cuối năm cho phòng tiêm chủng.
Tóm tắt
Luật Kế toán số 88/2015/QH13 do Quốc hội khóa XIII thông qua ngày 20/11/2015, có hiệu lực từ 01/01/2017 (Điều 72), thay Luật Kế toán 03/2003/QH11. Luật đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14, Luật 56/2024/QH15 và Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15. Bản hợp nhất mới nhất là Văn bản hợp nhất 41/VBHN-VPQH năm 2026 của Văn phòng Quốc hội (thay cho bản 14/VBHN-VPQH năm 2019).
Tình trạng hiệu lực (kiểm ngày 13/11/2026): còn hiệu lực từ 01/01/2017 (Điều 72). Chưa thấy luật nào thay thế Luật Kế toán 88/2015/QH13.
Với chủ phòng tiêm chủng, đây là luật quyết định cách bạn lập phiếu thu, ghi sổ quỹ, kiểm kê kho vắc xin và giữ chứng từ. Thanh tra thuế hay kiểm tra y tế đều có thể hỏi đến những thứ này. Bài viết này chọn ra các điều phòng tiêm thường gặp nhất, dựa trên bản hợp nhất 41/VBHN-VPQH, để bạn đối chiếu với cách phòng đang làm.
Bài liên quan: Luật Giá 16/2023/QH15 và niêm yết giá, Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15.
Phạm vi áp dụng
Điều 2 liệt kê các đối tượng phải áp dụng luật. Phòng tiêm chủng thường rơi vào một trong ba nhóm:
- Doanh nghiệp (công ty TNHH, công ty cổ phần, doanh nghiệp tư nhân), khoản 4 Điều 2.
- Tổ chức, đơn vị sự nghiệp không dùng ngân sách nhà nước, khoản 3 Điều 2.
- Hộ kinh doanh, khoản 6 Điều 2. Điều 74 khoản 2 giao Chính phủ quy định cụ thể nội dung kế toán cho hộ kinh doanh, nên hộ kinh doanh phải xem thêm văn bản hướng dẫn riêng.
Phòng tiêm là điểm của một doanh nghiệp lớn hơn thì sổ sách do doanh nghiệp đó chịu trách nhiệm chung. Phòng nào chạy theo hộ kinh doanh nên hỏi kế toán về chế độ đang áp dụng, vì quy định cho hộ kinh doanh đã thay đổi nhiều trong hai năm qua.
Điểm chính phòng tiêm phải làm
1. Lập chứng từ cho mọi nghiệp vụ (Điều 16, Điều 18)
Mỗi giao dịch phát sinh phải có chứng từ, và chứng từ chỉ lập một lần cho mỗi nghiệp vụ (khoản 1 Điều 18). Một chứng từ kế toán phải có các nội dung chủ yếu theo khoản 1 Điều 16:
- Tên và số hiệu chứng từ.
- Ngày, tháng, năm lập.
- Tên, địa chỉ bên lập và bên nhận chứng từ.
- Nội dung nghiệp vụ.
- Số lượng, đơn giá, số tiền; chứng từ thu chi tiền ghi tổng số cả bằng số và bằng chữ.
- Chữ ký, họ tên người lập, người duyệt và người liên quan.
Ví dụ thực tế: phiếu thu tiền tiêm, phiếu chi mua vắc xin, phiếu nhập kho lô vắc xin, phiếu xuất dùng. Phiếu nào thiếu một trong các nội dung trên là phiếu không đủ điều kiện làm căn cứ ghi sổ.
2. Không tẩy xóa, sai thì hủy đúng cách (khoản 3 Điều 18)
Chứng từ bị tẩy xóa, sửa chữa không có giá trị thanh toán và ghi sổ. Viết sai thì hủy bằng cách gạch chéo chứng từ viết sai. Trên phần mềm, nguyên tắc tương đương là không sửa đè số liệu đã chốt mà lập chứng từ điều chỉnh hoặc đảo, giữ nguyên lịch sử. Quanlytiemchung được thiết kế theo hướng này: phiếu thu, phiếu chi, sổ quỹ và biến động kho chỉ ghi thêm, sai thì lập chứng từ đảo. Bạn xem thêm tại trang chủ quanlytiemchung.com.
3. Chứng từ điện tử hợp lệ khi nào (Điều 17, khoản 6 Điều 18)
Chứng từ điện tử được coi là chứng từ kế toán khi có đủ nội dung theo Điều 16 và thể hiện dưới dạng dữ liệu điện tử, mã hóa, không bị thay đổi trong quá trình truyền hoặc lưu. Phần mềm phải bảo đảm tính bảo mật, bảo toàn dữ liệu, chống sao chép và truy cập trái phép. Nếu không in ra giấy mà lưu trên phương tiện điện tử, phòng phải bảo đảm an toàn, bảo mật và tra cứu được trong suốt thời hạn lưu trữ (khoản 6 Điều 18).
Hóa đơn, chứng từ điện tử về thuế còn theo Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14, có hiệu lực từ 01/7/2022. Xem bài về hóa đơn điện tử theo Nghị định 254/2026.
4. Sổ kế toán (Điều 24)
Sổ phải ghi rõ tên đơn vị, tên sổ, ngày lập, ngày khóa sổ, chữ ký người lập sổ, kế toán trưởng và người đại diện theo pháp luật, số trang. Nội dung chủ yếu gồm ngày ghi sổ, số hiệu và ngày chứng từ làm căn cứ, tóm tắt nghiệp vụ, số tiền, số dư đầu kỳ, phát sinh và số dư cuối kỳ. Sổ gồm sổ tổng hợp và sổ chi tiết.
5. Kiểm kê, nhất là kho vắc xin (Điều 40)
Đơn vị phải kiểm kê tài sản vào cuối kỳ kế toán năm và trong một số trường hợp khác (chia tách, sáp nhập, giải thể, hỏa hoạn, lũ lụt và thiệt hại bất thường). Khoản 3 yêu cầu lập báo cáo tổng hợp kết quả kiểm kê. Nếu số thực tế lệch với sổ, đơn vị phải xác định nguyên nhân và phản ánh chênh lệch cùng kết quả xử lý vào sổ trước khi lập báo cáo tài chính.
Với phòng tiêm, kiểm kê kho vắc xin cuối năm nên đối chiếu theo lô và hạn dùng. Phần bảo quản vắc xin xem thêm Thông tư 36/2018/TT-BYT về thực hành tốt bảo quản thuốc.
6. Thời hạn lưu trữ (Điều 41)
| Loại tài liệu | Thời hạn tối thiểu |
|---|---|
| Tài liệu dùng cho quản lý, điều hành, kể cả chứng từ không dùng trực tiếp để ghi sổ | 5 năm |
| Chứng từ dùng trực tiếp để ghi sổ, lập báo cáo tài chính; sổ kế toán; báo cáo tài chính năm | 10 năm, trừ khi luật khác quy định khác |
| Tài liệu có tính sử liệu, ý nghĩa quan trọng về kinh tế, an ninh, quốc phòng | Vĩnh viễn |
Tài liệu phải đưa vào lưu trữ trong 12 tháng kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm (khoản 3). Người đại diện theo pháp luật chịu trách nhiệm tổ chức bảo quản (khoản 4). Hồ sơ y tế như bệnh án có thời hạn riêng theo pháp luật khám bệnh, chữa bệnh; đừng nhầm với chứng từ kế toán.
7. Những việc bị cấm (Điều 13)
Có bốn khoản phòng tiêm nên nhớ:
- Khoản 1: giả mạo, khai man, tẩy xóa chứng từ hoặc tài liệu kế toán.
- Khoản 3: để ngoài sổ kế toán tài sản, nợ phải trả của đơn vị.
- Khoản 4: hủy hoặc cố ý làm hư hỏng tài liệu trước khi hết thời hạn lưu trữ.
- Khoản 10: lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên, hoặc công bố báo cáo tài chính có số liệu không đồng nhất trong cùng kỳ.
Khoản 7 Điều 13 còn cấm người quản lý, điều hành đơn vị kiêm làm kế toán, thủ kho, thủ quỹ, trừ doanh nghiệp tư nhân và công ty TNHH do một cá nhân làm chủ sở hữu. Phòng tiêm do công ty nhiều thành viên điều hành nên rà soát phân công này.
Checklist cuối năm cho chủ phòng tiêm
- Mọi phiếu thu, phiếu chi, phiếu nhập xuất kho trong năm đều có đủ nội dung theo Điều 16.
- Không có chứng từ tẩy xóa; chứng từ sai đã hủy hoặc điều chỉnh đúng cách.
- Sổ quỹ tiền mặt, sổ ngân hàng, sổ kho khớp với số thực tế.
- Lên lịch kiểm kê kho vắc xin và vật tư cuối kỳ, có biên bản và báo cáo tổng hợp.
- Xác định nơi lưu và người chịu trách nhiệm lưu chứng từ; nếu lưu điện tử thì có sao lưu và tra cứu được.
- Không tiêu hủy chứng từ khi chưa đủ 5 hoặc 10 năm tùy loại.
- Người kiêm nhiệm kế toán, thủ kho, thủ quỹ đã được rà soát theo khoản 7 Điều 13.
Hiệu lực và văn bản liên quan
- Hiệu lực: từ 01/01/2017. Các luật sửa đổi: Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14 (hiệu lực 01/7/2020, riêng hóa đơn, chứng từ điện tử từ 01/7/2022), Luật 56/2024/QH15 và Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 (hiệu lực 01/7/2026).
- Điều 74 giao Chính phủ, Bộ Tài chính quy định chi tiết. Nghị định 174/2016/NĐ-CP là nghị định hướng dẫn Luật Kế toán và đã được sửa đổi, hợp nhất; bài này không tóm tắt nghị định đó, nên hãy tra bản hiện hành trước khi dựa vào.
- Liên quan: Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15 khi chứng từ có thông tin người tiêm; bài về phần mềm kế toán cho phòng khám có thể xem trên quanlyphongmach.com.
Lưu ý về nguồn
Số điều trích đã đối chiếu với Văn bản hợp nhất 41/VBHN-VPQH (2026) của Văn phòng Quốc hội trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật; nội dung các Điều 2, 13, 41, 72 và 74 giống bản hợp nhất 14/VBHN-VPQH (2019) mà bài này đọc trước đây. Hãy hỏi kế toán của bạn về chế độ kế toán đang áp dụng. Bài là tóm tắt tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý.
Nguồn
- Văn bản hợp nhất 41/VBHN-VPQH (2026), Luật Kế toán, vbpl.vn
- Bản cũ: Văn bản hợp nhất 14/VBHN-VPQH ngày 04/7/2019 (Công báo số 709 + 710).
Ảnh bìa: RaphaelQS, CC0, Wikimedia Commons
Bài viết là thông tin tham khảo, soạn theo Chính sách biên tập. Phát hiện thông tin sai, xin báo cho chúng tôi qua trang Liên hệ.
