Thông tư 36/2018/TT-BYT
Thông tư 36/2018/TT-BYT (GSP) còn hiệu lực không? Đã sửa bởi Thông tư 11/2025/TT-BYT
Đăng ngày Ban biên tập quanlytiemchung.comChịu trách nhiệm nội dung: DS. Nguyễn Đăng Điệp
- Số hiệu
- 36/2018/TT-BYT
- Loại văn bản
- Thông tư
- Cơ quan ban hành
- Bộ Y tế
- Ngày ban hành
- 22/11/2018
- Ngày hiệu lực
- 10/01/2019
- Tình trạng
- Hết hiệu lực một phần
Thông tư 36/2018/TT-BYT (hiệu lực 10/01/2019) quy định thực hành tốt bảo quản thuốc (GSP), hết hiệu lực một phần sau Thông tư 11/2025/TT-BYT. Tóm tắt và các việc với kho lạnh vắc xin.
Thông tư 36/2018/TT-BYT do Bộ trưởng Bộ Y tế ký ngày 22/11/2018, có hiệu lực từ 10/01/2019. Đây là văn bản quy định thực hành tốt bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc, thường gọi là GSP (Good Storage Practices).
Tình trạng hiệu lực (kiểm ngày 13/11/2026): còn hiệu lực, đã được sửa đổi bởi Thông tư 29/2020/TT-BYT (hiệu lực 15/02/2021) và Thông tư 11/2025/TT-BYT (hiệu lực 01/7/2025); bản hợp nhất chính thức là Văn bản hợp nhất 12/VBHN-BYT năm 2025. Với phòng tiêm chủng, đây là căn cứ cho mọi việc liên quan đến tủ lạnh, nhiệt độ, sổ theo dõi kho và việc báo với Sở Y tế rằng cơ sở đã đáp ứng GSP.
Tóm tắt
Thông tư ban hành bộ nguyên tắc, tiêu chuẩn GSP và chia thành bốn phụ lục theo loại cơ sở. Kho thuốc của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và cơ sở tiêm chủng áp dụng Phụ lục IV (khoản 4 Điều 4). Kho dược liệu, vị thuốc cổ truyền dùng Phụ lục II, còn kho của chương trình tiêm chủng mở rộng tuyến trung ương, khu vực và tỉnh dùng Phụ lục III.
Cơ sở như phòng tiêm không phải xin giấy chứng nhận GSP trước khi hoạt động. Theo Điều 13, cơ sở phải tuân thủ GSP và gửi văn bản thông báo đã đáp ứng theo Mẫu số 01 (Phụ lục VII) đến cơ quan chuyên môn về y tế của tỉnh nơi đặt cơ sở (từ 01/7/2025, cụm từ này thay cho "Sở Y tế" trong văn bản). Trong 05 ngày kể từ khi nhận thông báo, cơ quan này đăng lên trang thông tin điện tử của mình tên, địa chỉ, thời điểm thông báo và phạm vi bảo quản của cơ sở. Sau đó cơ quan này kiểm tra, thanh tra việc tuân thủ theo Điều 15.
Phạm vi áp dụng
- Phòng tiêm chủng dịch vụ và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có hoạt động tiêm chủng đều thuộc diện phải áp dụng GSP với việc bảo quản vắc xin. Điều 16 đặt mốc chậm nhất là 01/07/2019 cho nhóm này.
- Phụ lục IV áp dụng cho kho bảo quản thuốc, bao gồm tủ lạnh, kho lạnh đựng vắc xin.
- Văn bản không thay cho quy định về cấp phép hoạt động phòng khám hay về chuyên môn tiêm chủng. Hai nội dung đó nằm ở các văn bản khác, ví dụ Nghị định 96/2023/NĐ-CP và Thông tư 13/2026/TT-BYT.
Điểm chính phòng tiêm phải làm (theo Phụ lục IV)
Nhân sự và đào tạo:
- Người giữ kho cần hiểu về dược và nghiệp vụ bảo quản; với thuốc không phải kiểm soát đặc biệt, trình độ tối thiểu là dược sĩ trung học (mục 1.1).
- Có bản mô tả công việc cho từng người, do người đứng đầu cơ sở phê duyệt (mục 1.2).
- Mọi nhân viên liên quan được đào tạo, cập nhật về GSP, quy trình thao tác, vệ sinh và an toàn phù hợp vị trí (mục 1.3).
Trang thiết bị:
- Trang bị thiết bị phù hợp để giữ điều kiện bảo quản, như tủ lạnh, nhiệt kế, ẩm kế, chỉ thị nhiệt độ vắc xin, chỉ thị đông băng điện tử. Thiết bị được kiểm tra, bảo trì định kỳ và thiết bị đo phải được hiệu chuẩn theo quy định (mục 2.5).
- Có phương tiện phát hiện và cảnh báo tự động (chuông, đèn) khi nhiệt độ lệch với thuốc có yêu cầu đặc biệt (mục 2.6).
- Kho có nội quy ra vào và biện pháp ngăn người không có phận sự (mục 2.11).
Bảo quản và theo dõi nhiệt độ:
- Vắc xin bảo quản theo đúng điều kiện trên nhãn. Nhãn ghi "bảo quản lạnh" nghĩa là trong khoảng +2 °C đến +8 °C (mục 3.12 và 3.14).
- Kiểm tra điều kiện bảo quản tối thiểu 2 lần mỗi ngày, ghi chép và lưu hồ sơ để tra cứu (mục 3.15).
- Với vắc xin, dùng kho lạnh hoặc tủ lạnh thể tích phù hợp, nhiệt độ đồng nhất. Phải có ít nhất 01 thiết bị theo dõi nhiệt độ tự ghi dữ liệu, tần suất thường 01 hoặc 02 lần trong một giờ tùy mùa (mục 3.18).
- Đặt thiết bị theo dõi ở vị trí dao động nhiều nhất, xác định qua đánh giá độ đồng đều nhiệt độ theo hướng dẫn của WHO (mục 3.16 và 3.19).
- Sắp xếp vắc xin theo hướng dẫn bảo quản vắc xin kèm Quyết định 1730/QĐ-BYT ngày 16/5/2014 (mục 3.20).
- Xuất theo nguyên tắc hết hạn trước xuất trước (FEFO) hoặc nhập trước xuất trước (FIFO) (mục 3.1).
Nhập kho, kiểm kê, xử lý sai lệch:
- Chỉ mua từ nhà cung cấp đủ điều kiện theo pháp luật và thuốc phải có phép lưu hành. Khi nhận hàng, đối chiếu đơn mua với nhãn, số lô, số lượng, kiểm tra tình trạng từng thùng (mục 4.1 và 4.2).
- Thùng hư hại, mất niêm phong hoặc nghi nhiễm không nhập kho; nếu chưa hủy ngay thì để khu biệt trữ riêng (mục 4.3).
- Định kỳ đối chiếu thuốc trong kho với phiếu theo dõi xuất nhập, và bắt buộc đối chiếu khi một lô dùng hết. Mọi chênh lệch được điều tra và lưu sổ (mục 3.21 và 3.22).
- Không cấp phát thuốc bao bì hỏng, mất nhãn hoặc nghi ngờ chất lượng (mục 3.23).
- Thuốc bị thu hồi phải ngừng cấp phát, cách ly ở khu biệt trữ có nhãn và giữ điều kiện bảo quản cho đến khi trả nhà cung cấp hoặc có quyết định xử lý (mục 7.3).
Hồ sơ và tự thanh tra:
- Có quy trình thao tác chuẩn bằng văn bản, tối thiểu gồm nhập thuốc, bảo quản, theo dõi chất lượng, vệ sinh kho, bảo trì thiết bị, theo dõi điều kiện bảo quản, cấp phát, thuốc trả về, biệt trữ và đối chiếu định kỳ (mục 6.1).
- Lưu hồ sơ theo thời hạn pháp luật. Nếu không có quy định, lưu thêm tối thiểu 01 năm sau khi lô hết hạn (mục 6.4).
- Tự thanh tra do người có chuyên môn, có thẩm quyền thực hiện, có biên bản và đề xuất khắc phục (mục 8).
Văn bản cũng khuyến khích quản lý bảo quản thuốc bằng phần mềm kết nối internet (mục 6.6). Phần mềm quản lý kho như quanlytiemchung.com có thể giữ sổ nhập, xuất, lô và hạn dùng. Nhưng nhiệt độ vẫn phải được ghi bằng thiết bị đo đúng yêu cầu ở mục 3.18.
Hiệu lực và tình trạng
Thông tư có hiệu lực từ 10/01/2019 (Điều 19). Thông tư 29/2020/TT-BYT (ký 31/12/2020, hiệu lực 15/02/2021) và Thông tư 11/2025/TT-BYT (ký 16/5/2025, hiệu lực 01/7/2025) đã sửa đổi Thông tư 36/2018. Thông tư 11/2025 đổi cụm "Sở Y tế" thành "cơ quan chuyên môn về y tế của tỉnh" và thêm "cơ quan được giao quản lý về tiêm chủng cấp xã" vào nhóm áp dụng Phụ lục IV. Các mục của Phụ lục IV trích trong bài (1.1 đến 8.2) được đối chiếu với bản hợp nhất 12/VBHN-BYT và không thay đổi nội dung.
Văn bản liên quan
- Luật Dược 105/2016/QH13, căn cứ ban hành Thông tư.
- Thông tư 11/2025/TT-BYT, sửa đổi Thông tư 02/2018, 03/2018 và 36/2018.
- Quyết định 1730/QĐ-BYT ngày 16/5/2014 về hướng dẫn bảo quản vắc xin.
- Thông tư 20/2017/TT-BYT về thuốc kiểm soát đặc biệt.
Nguồn
- Văn bản hợp nhất 12/VBHN-BYT (2025) hợp nhất Thông tư 36/2018/TT-BYT, bản PDF trên datafiles.chinhphu.vn, nguồn chính thức dùng để đối chiếu bài này.
Bài chỉ tóm tắt, không thay thế tư vấn pháp lý.
Ảnh bìa: CDC Global, CC BY 2.0, Wikimedia Commons. Ảnh trong bài: The National Guard, CC BY 2.0, Flickr
Bài viết là thông tin tham khảo, soạn theo Chính sách biên tập. Phát hiện thông tin sai, xin báo cho chúng tôi qua trang Liên hệ.
